St. Maarten Private Eye

De Telegraaf article - EWE - 2nd October 2006

Bouwbende op Sint Maarten; Brabantse ondernemers weigerden ambtenaren ’wederdiensten’

bron De Telegraaf

Sint Maarten is in de ban van een bouwproject, waarbij Nederlandse investeerders de dupe zijn van roddels en halve waarheden. Nadat eerder door het eilandbestuur enthousiast werd gereageerd op het realiseren van 170 woningen, roerde de milieubeweging zich. De bouwplek zou een cultuurhistorische schat zijn. Op het eiland, na eerdere schandalen berucht vanwege corruptie en de rol van de Siciliaanse maffia, wordt gezegd dat de Nederlanders móeten bloeden. ,,Omdat ze het vertikten steekpenningen te betalen.”

door CHARLES SANDERS

PHILIPSBURG, zaterdag - Sint Maarten, The Friendly Island, wordt volgebouwd. Bijvoorbeeld aan het tot voor kort zo idyllische Dawn Beach, uitkijkend op St. Barths. Daar verrijst het Westin, een hotel dat qua lelijkheid in de gehele Caribbean zijn gelijke niet kent. Het koraalrif is zwaar getroffen; vervuild water wordt de azuurblauwe oceaan ingepompt. Maar hier, op de tropische Bovenwinden, is er geen haan die kraait naar de gevolgen voor het milieu.

Vijftien kilometer verderop ligt het project Emilio Wilson Estate (EWE). Een lap grond naast het gelijknamige park. Investeerders uit Brabant, onder leiding van Rien Chabot en Frans Mauriks, hebben vergevorderde plannen voor verkaveling om er uiteindelijk 170 woningen te bouwen. Tot op de dag van vandaag staken ze 500.000 dollar aan voorbereidingskosten in het project, dat in totaal ruim 60 miljoen dollar behelst. Maar daar waar Sint Maarten de afgelopen jaren één grote bouwput werd, mogen de Nederlanders maar niet beginnen aan hun klus. ,,Wij werden in mei 2004 benaderd door Henri Brookson, een bekende Sint Maartenaar,” vertelt Chabot. ,,Hij had het recht op eerste koop van het estate van Emilio Wilson, een inmiddels gestorven grondbezitter, en bood ons de 43 hectare aan. Ons plan was de grond te verkavelen, zodat er woningen voor lokalen kunnen worden gebouwd. Want daar is op het eiland grote behoefte aan. Let wel, slechts de helft van het terrein is daarvoor bestemd. Alles hoger dan 200 meter blijft zoals het is!”

Overigens had Brookson de grond in die periode ook aan de overheid te koop aangeboden, maar Sint Maarten reageerde nimmer. Wel toonde het gouvernement zich, ook in brieven, enthousiast over de plannen. En dus begonnen Chabot en zijn partners met investeren. Toen ging het mis. Nadat in september vorig jaar een vergunning werd aangevraagd, gaf het eilandbestuur plotsklaps niet meer thuis. Volgens vriend en vijand ingegeven door een hetze van drie milieubewegingen op Sint Maarten. Die claimden dat de grond vol zat met resten van oude slavenhuizen. Op websites en in de lokale krant werd fel van leer getrokken tegen de Nederlandse investeerders en ook tegen schooldirecteur Brookson. Zo staat op de site St. Maarten Private Eye te lezen dat Henri Brookson maar één ding voor ogen staat: miljonair worden. De docent, tot voor kort plaatsvervangend gevolmachtigd minister voor de Antillen in Nederland, zou zich willen verrijken. Om die reden verkwanselt hij, zo stellen tegenstanders, de laatste wil van Emilio Wilson. Maar deze laatste maakte er in zijn testament geen melding van dat de grond niet verkaveld mocht worden.

De advocaten Rik Bergman en Mauritsz de Kort vertegenwoordigen de Nederlandse investeerders op Sint Maarten. In Philipsburg zeggen zij: ,,Er is iets vreemds gaande, de milieubewegingen hebben een willekeur waar het acties betreft. Zeker is dat onze Nederlandse cliënten te goeder trouw zijn. Zowel gezaghebber Richards van Sint Maarten als commissaris van publieke werken Marlin steunden de bouwplannen van harte. Tot die activisten zich gingen roeren. Begin volgend jaar zijn er verkiezingen, er wordt besloten over een status aparte. Nu wil niemand zich meer aan deze zaak vergalopperen.”

Maar met het stilzwijgen van de autoriteiten worden de problemen niet opgelost, zo laat Bergman weten. ,,Binnenkort buigt de rechtbank zich over het besluit van het eilandbestuur geen vergunning tot verkaveling af te geven. Of wij die procedure winnen of niet, zeker is dat áls het EWE uiteindelijk niet kan worden gerealiseerd, er een schadeclaim komt. Dan moeten dus álle Sint Maartenaren voor dit falen betalen. En dan praat ik over miljoenen dollars.”

Het lijkt of de lokale overheid overstag is gegaan na een anti-Nederlandse hetze. Gezegd wordt dat het gouvernement de tegenstanders van nog meer nieuwbouw op het eiland een handreiking wilde doen. En dan is het makkelijker om een klein groepje Nederlanders, die volgens sommigen nog altijd de oude koloniale macht vertegenwoordigen, te pakken dan bijvoorbeeld machtige projectontwikkelaars uit de VS. Want die mogen alles, zo blijkt uit de betonnen kolossen die overal uit de grond schieten.

Grote kracht achter de milieubeweging is Jadira Veen, echtgenoot van Jeroen Veen, de advocaat die tegen het Emilio Wilson Estate ten strijde trekt. De geblondeerde Antilliaanse – volgens geruchten dé femme fatale van het eiland – zegt dat zij louter oprechte motieven heeft.

Als we een afspraak met haar hebben op het terras van het Holland House Hotel aan Frontstreet in Philipsburg, komt ze in gezelschap van Andre Patrick, hoofd van het kadaster. Deze laatste heeft, volgens beweringen op het eiland, de toen 90-jarige Emilio Wilson een lease afgedwongen voor het stuk grond van het Historical Park, dat naast het toekomstige Estate ligt en een eerbetoon is aan de slaven die hier ooit leefden. Kosten: 1 dollar per jaar. Voor een periode van 30 jaar, met verlenging van nog eens 30 jaar.

Milieuactiviste Jadira Veen: ,,Dit is geen dorpsvendetta, ik maak me oprecht zorgen over de toekomst. Daarom mag dit megaplan niet worden uitgevoerd. Op dit eiland ontkennen wij de slavernij-historie namelijk niet, zoals jullie in Nederland.”

Jadira ontkent dat zij degene is die op de website Private Eye een hetze voert tegen schooldirecteur Henri Brookson, de man die de 43 hectare grond aan de Brabantse investeerders wist te slijten. ,,Maar alles wat op internet over die man staat, klopt”, aldus Jadira. ,,Ik geloof nota bene in de oprechtheid van mensen als Rien Chabot en Frans Mauriks. Zij zijn de dupe van de mooie praatjes van meneer Brookson. Deze figuur heeft, toen hij plaatsvervangend gevolmachtigd minister was, de deal gemaakt. En dus zaken gedaan met een verkeerde pet op. Hij was politicus, leraar én projectontwikkelaar.”

Henri Brookson zelf laat via een brief die hij onlangs openbaar maakte, weten: ’Het publiek wordt met onjuiste en onvolledige informatie op het verkeerde been gezet. Dat geldt zeker voor meneer Patrick van het kadaster, die als één van de eersten op de hoogte was van de plannen voor het EWE-project. En waarom zwijgen zij over plekken op het eiland die er historisch écht toedoen? Zoals de estates Bishop, Belvedere en Bethlehem…’

Volgens de 41-jarige Jadira Veen is zij óók tegen andere bouwprojecten, maar bleek bijvoorbeeld het Westin Hotel op Dawn Beach niet te stoppen. Ze ontkent hand- en spandiensten te verlenen voor de oppositiepartijen op Sint Maarten, die de affaire gebruiken om de aanstaande verkiezingen te winnen.

Saillant detail: vier uur na ons onderhoud brengt Andre Patrick, samenzweerderig kijkend, ons een envelop met ‘belastend materiaal’ over Henri Brookson, compleet met het stempel van ’zijn’ kadaster. Uit het stuk zou de ongebreidelde geldzucht van de leraar blijken. Maar de inhoud is niet meer dan een voorovereenkomst met de Nederlandse investeerders. Volgens derden is daar niets mis mee.

Verwacht wordt dat de rechters in Philipsburg zich snel over de besluitvorming rond het Emilio Wilson Estate buigen. Dan kunnen documenten waarin het eilandbestuur positief is over het project, van cruciaal belang zijn. Het verhaal gaat dat minstens een hoge ambtenaar in de kwestie een dubieuze rol heeft gespeeld. Hij zou de Nederlandse investeerders om enkele honderden parkeerplaatsen hebben gevraagd bij het EWE, in ruil voor optimale samenwerking. Toen de Brabanders daar niet aan wilden, was het hommeles.

Alain Deleu, vertegenwoordiger van Emilio Wilson Estate NV en werkzaam op de faculteit Bedrijfskunde van de Universiteit Sint Maarten: ,,Het eilandbestuur heeft later zelfs een archeoloog ingevlogen vanuit Curaçao. De man heeft na weken onderzoek een 78 pagina’s dik rapport samengesteld. ’De grond is van onschatbare waarde, onder meer vanwege de vondst van botjes en een oude bierfles’, aldus de conclusie. Zijn rapport is door onafhankelijke archeologen met de grond gelijk gemaakt…”

Sint Maarten heeft een lange traditie van schandalen en omkopingen. Bekendste affaire vond in 1993 plaats. Toen bleken miljoenen dollars, bestemd voor de uitbreiding van het vliegveld, verduisterd. Hier neergestreken leden van de Cosa Nostra, de Siciliaanse maffia, hadden zich het geld toegeëigend.

Rien Chabot en zijn medeinvesteerders weten zich gesteund door Paul Comenencia, gevolmachtigd minister voor de Nederlandse Antillen in Den Haag. ,,Investeerders uit het eigen koninkrijk zou je behoorlijk moeten behandelen”, aldus Comenencia. ,,En deze mensen kunnen niet eens contact met het eilandbestuur krijgen! Onbegrijpelijk en uitermate slecht voor andere Nederlanders die projecten op Sint Maarten willen realiseren. Ik ken Rien Chabot en de zijnen al vijftien jaar. Ze staan zeer goed bekend en hebben bijvoorbeeld op Curaçao prachtig werk geleverd.”

Willibrord van Beek, voorzitter van de vaste kamercommissie voor de Antillen: ,,Sint Maarten kan zelfstandig beslissingen nemen, maar zeker is dat deze kwestie moet worden opgelost. Linksom of rechtsom. Ik ga navragen hoe het ervoor staat.”

Rien Chabot over wat op Sint Maarten ’het EWE schandaal’ is gaan heten: ,,Wij zijn bereid gebied, als dat van cultuurhistorische waarde is, te sparen. We willen helemaal geen 43 hectare volbouwen! Als we een gesprek konden krijgen met eilandbestuur en milieubeweging kwamen we er uit. Maar zelfs die kans wordt ons niet gegund.”

4 comments | read more